• Testen van veschillende systemen

Getuigenis

De afdeling Proces- en Informatie Beleid (PIB), situeert zich binnen het Departement Bestuurszaken (DBZ) van de Vlaamse Overheid (VO).

DBZ ondersteunt de minister bij de voorbereiding, de aansturing, de opvolging, de controle en de evaluatie van het beleid. De concrete thema’s die in het departement aan bod komen zijn zeer divers. Het gaat onder meer om personeel en organisatieontwikkeling, ICT, e-government, reguleringsmanagement, overheidsopdrachten, architecturale en ruimtelijke kwaliteit, facilitaire dienstverlening en vastgoedbeheer.

Om een breed draagvlak voor de diverse beslissingen te creëren, biedt het departement niet alleen ondersteuning aan de entiteiten van het beleidsdomein Bestuurszaken, maar aan de hele Vlaamse overheid.

Eén van de oogmerken van de afdeling PIB, is het verzamelen van allerhande gegevens over de Vlaamse Overheid uit diverse gegevensbronnen, als daar zijn personeelsgegevens, organisatiegegevens, gegevens over regelgeving, … Deze data wordt aangevuld, opgeschoond, gecombineerd, bewaard in een datawarehouse (DWH) … en tot operationele rapporten en diverse beleidsinstrumenten voor de VO omgevormd. Dit rapporteringsapparaat is voornamelijk gebouwd uit componenten van de IBM / Cognos suite.

Waar er binnen DBZ registratiesystemen ontbreken voor het verzamelen van de nodige gegevens, bouwt de afdeling zelf web- toepassingen of customiseert en parametriseert de afdeling bestaande open source toepassingen. Meestal zijn dit toepassingen in Php en MySQL. De aard van deze applicaties is heel divers. Het gaat om toepassingen voor het meten van administratieve lasten van regelgeving, opvolgen van doelstellingen van de afdelingen van DBZ, financiële opvolging van werkaanvragen, …

Daarnaast biedt de afdeling ook oplossingen aan waar er nood is aan applicaties die bedrijfsprocessen ondersteunen. Hiervoor wordt Documentum BPM ingezet.

Hoewel de focus van PIB niet hoofdzakelijk ligt op het bouwen van allerhande tools en applicaties, is binnen de afdeling van zo’n dertig personen, een klein team van een tiental analisten, ontwerpers en ontwikkelaars actief om aan bovengenoemde noden tegemoet te komen.

Mede doordat de afdeling PIB vrij recent – een drietal jaar geleden – werd gevormd en de laatste jaren een grote instroom kende van zowel ervaren als onervaren personeelsleden is het een uitdaging om de kwaliteit van deze toepassingen te garanderen. Daarom werd de afgelopen jaren de nodige aandacht besteed aan het opzetten van een eenduidig analyse- en ontwikkelproces, het ontdubbelen van de ontwikkel-, test-, acceptatie en productie- omgevingen en werden een versiebeheersysteem en bugtrackingsysteem in gebruik genomen. Tevens werden standaarden en sjablonen opgelegd voor het maken van analyses, waarin de nodige aandacht wordt besteed aan het beschrijven van use cases (of functionaliteiten).

Een volgende stap in het verhogen van de kwaliteit van het analyse- en ontwikkelproces was logischerwijze het verbeteren van de testprocedures. De testen mochten niet langer beperkt blijven tot de testen uitgevoerd door de ontwikkelaars zelf en op het einde van het traject een algemene acceptatietest door de gebruikers. De grondigheid van dergelijke testen was zo te sterk afhankelijk van de tijdsdruk en het profiel van de ontwikkelaars en  toekomstige gebruikers.

Om ons te begeleiden in het verhogen van de kwaliteit van de testen volgt PIB twee pistes.

Enerzijds wordt binnen de afdeling een testcoördinator opgeleid die op termijn een cruciale rol zal spelen in het opzetten en opvolgen van testprocedures, sjablonen, …

Daarnaast wordt sinds januari 2010, 3 dagen per week, beroep gedaan op een ervaren testconsultant van Passwerk.

Chris Logghe, celhoofd informatiesystemen, getuigt:

"Uit ervaringen die ik van andere bedrijven hoorde en las, was ik er al vlug van overtuigd dat een testconsultant van Passwerk een toegevoegde waarde zou hebben in ons team. Mijn grootste bezorgdheid lag eerder op het menselijke vlak: in hoeverre zou een consultant met Autisme Spectrum Stoornis (ASS) zich kunnen aarden in een open landschapsomgeving en een erg heterogeen team waar absolute stilte niet altijd gegarandeerd kan worden.

Die bezorgdheid werd voor een deel weggenomen tijdens het bezoek van de vaste begeleider van Johan, de testconsultant die bij ons aan de slag zou gaan. Na een audit van de werkomgeving kregen we enkele adviezen zoals het voorzien van een vaste plaats en het voorzien van een beperkt aantal vaste aanspreekpunten voor Johan binnen de afdeling.

Enkele weken voor de eerste werkdag bij PIB, kreeg de volledige afdeling nog een presentatie over de voordelen en aandachtspunten bij het samenwerken met personen met ASS. Het moet gezegd dat de afdeling erg positief stond tegenover het initiatief een testconsultant in te zetten binnen de afdeling.

Hoe ik nu, ongeveer negen maanden later, sta tegenover deze samenwerking? Al vlug bleek dat Johan ook mijn verwachtingen op professioneel vlak oversteeg. Een groot voordeel van deze samenwerking is onder andere het feit dat we als team een stuk gestuurd worden door de vaste methodiek waaraan Johan vasthoudt: een voorstelling geven van het project, waar deze aanwezig is de analyse doornemen en kijken of de use cases voldoende gedocumenteerd zijn om er testcases uit af te leiden, bij het testen en opvolgen van fouten consequent gebruik maken van het bugtrackingsysteem, … Het klopt dat we sinds de komst van Johan, meer bugs over onze gebruikerstoepassingen geregistreerd krijgen vóór de oplevering van onze toepassingen. Dit vertaalt zich echter duidelijk in het lagere werkvolume aan correctief onderhoud na ingebruikname van onze applicaties.

Maar ook de flexibiliteit van Johan is een grote troef. In de afgelopen maanden testte hij zowel Business Intelligence toepassingen, registratiesystemen als Business Proces Management systemen. Hij schreef technische handleidingen voor enkele toepassingen, werkte mee aan de technische beschrijving van een vrij ingewikkelde upload- en conversie algoritme, controleerde heel gedetailleerd omvangrijke lijsten data, en lichtte een toepassing door op de maatstaven van Anysurfer kwaliteitslabel …

We hebben zeker nog een weg af te leggen om de kwaliteit van onze testen te verhogen. Het inzetten van een ervaren testconsultant van Passwerk, om de testen daadwerkelijk uit te voeren, hoort daar, voor zover de beschikbare budgetten dit toelaten, voor mij zeker bij.

Kortom, Johan is voor ons een vaste member van het team geworden, die heel duidelijk zowel op intermenselijk als op professioneel vlak zijn meerwaarde heeft bewezen."

Petra Cuppens, testcoördinator in opleiding, deelt haar ervaringen mee:

"Mijn betrokkenheid bij het testgebeuren binnen de afdeling beperkte zich tot voor kort, tot het daadwerkelijk uittesten van toepassingen als ontwikkelaar. Het is mede dankzij het inzetten van Johan dat de noodzaak heel erg duidelijk werd dat we binnen de afdeling nood hebben aan een testcoördinator. Deze rol neem ik graag op mij. Het is ten slotte toch een belangrijke rol, wil de afdeling toepassingen bouwen op maat en tot tevredenheid van alle belanghebbenden.

Johan heeft in elk geval bewezen dat goed en consequent uitgevoerde testen, volgens vaste testscenario’s afgeleid uit de analyse, hun nut afwerpen. Ongetwijfeld zal ik in mijn nieuwe rol nog heel wat opsteken van Johan! "

Marijke Verhavert, afdelingshoofd, voegt hier nog aan toe:

"Wat de technische opvolging betreft, laat ik Chris graag zijn gang gaan met Johan. Ik merk dat er veel wederzijds respect is voor elkaar. Maar vooral merk ik dat de kwaliteit van de opgeleverde werkproducten gestegen is, en de aandacht voor de testcyclus is verhoogd. Testen zijn gewoon veel efficiënter, en dat maakt onze klanten ook tevreden. Vooraleer zij gevraagd worden om deel te nemen aan de acceptatietesten, is Johan al aan de slag gegaan. De opleveringen die we nu aanbieden bij de acceptatietesten heeft dan ook al een sterke kwaliteit. Bij de upgrade van Vlimpers moest ook de hele rapporteringsomgeving worden aangepakt. Diverse diensten van de Vlaamse overheid hebben meegewerkt aan de testen. Johan was echter al als eerste door de rapporten gegaan en had de oude en nieuwe gegevens met elkaar vergeleken. Hij heeft daar erg goed werk geleverd. Andere ontwikkelteams binnen ons beleidsdomein zijn op de hoogte geraakt van 'onze Johan', en vragen ons om hem ook bij hen te kunnen inzetten. Wij laten dit graag toe, weliswaar voor korte piloten. We zijn ervan overtuigd dat zij weldra ook een eigen Passwerker zullen willen inzetten. "