Afbeelding: op iedere pagina van deze bedrijfsbrochure saat een banner met daarop de golden gate bridge met een blauwe achtergrond. De tekst "een nieuwe visie op ondernemen met mensen met een autismespectrumstoornis" saat onderaan de banner. Het logo van Passwerk staat gecentreerd links op de banner. Passwerk cvba met sociaal oogmerk, Potvlietlaan 5B, 2600 Berchem. Dirk Rombaut, Sales, 0495 290 196, www.passwerk.be Samenwerking loont! Passwerk is een bedrijf dat software op zijn functionaliteit en/of performantie test. Alle test engineers van Passwerk hebben een autismespectrumstoornis en zijn normaal tot hoogbegaafd. Juist omdat ze een autismespectrumstoornis hebben en doordat ze door professionals vanuit Passwerk worden begeleid, zijn ze uitermate geschikt om dit werk uit te voeren. De feedback die we van onze klanten over de performantie van onze test engineers ontvangen, is dan ook erg positief. In de praktijk blijkt dat ze sneller werken en kwalitatief beter werk afleveren, wat eigenlijk niet verwonderlijk is. Van nature uit: Hebben ze oog voor detail Werken ze nauwgezet Houden ze van repetitief werk Werken ze gestructureerd Beschikken ze over een sterk analytisch denkvermogen Kunnen ze goed individueel werken Hebben ze een hoog concentratievermogen Kunnen ze een sterke focus leggen Beschikken ze over een groot doorzettingsvermogen Het zijn stuk voor stuk kwaliteiten die de uitvoerende test engineer goed van pas komen. Passwerkers testen continu. Ze testen van nature, ook in hun privéleven, wat hen tot uitmuntende testers maakt. Passwerkers als test engineer inzetten garandeert effectief en efficiënt testen. Passwerk biedt oplossingen! Passwerk biedt oplossingen! Er wordt, vergeleken met het inzetten van test engineers zonder een autismespectrumstoornis, van de klant absoluut geen extra tijdsinvestering gevraagd. Eigenlijk is het tegendeel waar. Doordat ze beter en sneller werken en voortdurend door professionals van Passwerk worden begeleid, is tijdwinst een feit. Een compleet team staat voor u klaar Foto: groepsfoto van het Passwerkteam. We startten in maart 2008 met vier test engineers. Eind 2011 zijn dat er al veertig en onze ambitie is op termijn een 75-tal test engineers te kunnen inzetten. Per zeven test engineers staat een jobcoach in voor de concrete begeleiding van de Passwerker. Ons team jobcoaches heeft een grondige kennis van autismespectrumstoornissen, zodat de begeleiding optimaal verloopt. Daarnaast kunnen we voor de technische omkadering, indien gewenst, bijkomend één of meer testcoördinatoren ter beschikking stellen. Deze taken worden opgenomen door medewerkers zonder een autismespectrumstoornis. Het spreekt voor zich dat de opvolging van de dienstverlening door een commercieel team gebeurt vanuit M2Q (Cronos Groep) of Passwerk zelf. Ook de directeur van Passwerk, Nico De Cleen, is natuurlijk altijd aanspreekbaar. Adviescomité Passwerk wenst permanent in contact te staan met de markt, met de klanten en met topmanagers om zo optimaal te kunnen blijven inspelen op hun behoeften. In april 2009 werd dan ook een adviescomité opgericht. Van januari 2011 af ziet de samenstelling van dat comité er als volgt uit: Els Blaton (Axa, CIO) Paul Danneels (VDAB, CIO) Wim De Clercq (SD Worx, IT Development Manager) Frank De Saer (FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie, CIO) Francis De Schutter(USG People, General Manager SSC ICT Services) Dany Dewulf (VAPH, Algemeen Directeur) Jorg Leenaards (FOD Buitenlandse Zaken, CIO) Nick Marly (RIZIV, CIO) Filip Michiels (F&S Co, CBIO) Filip Pynckels (FOD Binnenlandse Zaken, CIO) Frank Robben (Smals, CEO) Yves Vander Auwera (Fedict, Director Shared Services) Ludo Vandervelden (Umicore, CFO/CIO) Jef Van Der Wee (Departement WSE, CIO) Johan Vandewalle (ACV, CIO) Geert Van Hove (Telenet, CIO) Saskia Van Uffelen (Bull, CEO) Dienstverlening van Passwerk Passwerk is voornamelijk gespecialiseerd in dienstverlening rond uitvoerende softwaretesting. Zo zijn onze test engineers onder meer uitermate geschikt om op volgende domeinen te worden ingezet: Testing (functionele testing) Systeemtesting Gebruikersacceptatietesting (=UAT) Regressietesting Onze Passwerkers zijn, dankzij hun natuurlijke gaven en de specifieke opleiding, uitstekende uitvoerende test engineers. Onder andere volgende specifieke opdrachten kunnen worden toevertrouwd: Testdesign (opmaken van testscenario’s op basis van documentatie) Testuitvoering (manueel uitvoeren van testscenario’s en rapporteren van bugs) Testautomatisatie (automatiseren van de uitvoering van testscenario’s) Quality assurance opdrachten zoals bijvoorbeeld Opmaken van gebruikershandleidingen Data cleansing Data- of tekstmigratie Controle van data Inbrengen van gegevens Interactieve scanning …. Andere behoeften? Indien u behoefte zou hebben aan resources voor het uitvoeren van een specifieke opdracht waarvan u denkt dat die geschikt is voor mensen met een autismespectrumstoornis, contacteer ons en we bespreken de mogelijkheden. In het verleden werden al succesvol nieuwe opdrachten uitgevoerd op het vlak van incident management, technische migratie enz. Voornamelijk opdrachten waarin een zekere structuur zit en waarvoor een bepaalde procedure moet worden gevolgd en nauwkeurigheid essentieel is, zijn uitermate geschikt. Dienstverlening van Passwerk Passwerkers leggen zich toe op system testing en end users acceptance testing. Figuur: op deze figuur wordt het V-model weergeven. Het linkerbeen van de V stellen de verschillende fase in de ontwikkeling van software voor (Requirements, functional specifications, technical specifications, component design). Onderaan in de V is de "coding". Het rechterbeen stellen de verschillende testfases voor die elk gelinkt zijn met een fase in de ontwikkeling. Zo is er de unit testing gelinkt met component design, integration testing gelinkt met technical specifications, system testing gelinkt met functional specifications, acceptance testing gelink aan requirement. Per testfase wordt in de figuur aangegeven wie deze testing zou kunnen uitvoeren. Bij unit testing staat de ontwikkelaar, bij integration testing staat eveneens ontwikkelaar, bij system testing staat ASS (persoon met een autismespectrumstoornis), bij acceptance testing staat eveneens ASS en/of eindgebruiker. Tot slog wordt nog regression testing vermeld en daar staat ASS bij als mogelijk uitvoerende partij. Deze figuur maakt met andere woorden duidelijk voor welke testfases Passwerkers kunnen worden ingezet, met name voor system testing, acceptance testing en regression testing. Aangezien de Passwerkers black box testings uitvoeren, is het niet zo belangrijk in welke taal de software is ontwikkeld. Figuur: links staat een pijl de wijst naar een zwarte rechthoek (met daarin het woord blackbox) en vervolgens staat rechts van de zwarte rechthoek een pijl die wijst naar de richting weg van de zwarte rechthoek. De pijlen stellen input en output voor. Wat is een autismespectrumstoornis? Schema: op dit schema staat een gelijkbenige driekhoek waarin "stress in het midden van die driehoek staat met daaronder draagkracht. Aan de buitenkant van iedere hoek van de driehoek staat telkens een ander woord of uitdrukking. Aan de ene hoek staat "sociale omgang", aan de andere hoek staat "communicatie" en aan de derde hoek staat "verbeeldingsvermogen". Vervolgens staan er twee pijlen gericht naar de driehoek. In het begin van de twee pijlen staat telkens het woord "prikkels". Autisme is een ontwikkelingsstoornis die heel indringend de ontplooiing van de persoon remt. Mensen met autisme ontwikkelen zich heel anders dan mensen zonder autisme. Autisme kan voorkomen in combinatie met een andere handicap (mentale, auditieve, visuele, motorische of elke andere stoornis). Autisme is geen zichtbare handicap, de aandoening gaat vaak schuil achter een gewoon uiterlijk. Net als iedereen heeft iemand met een autismespectrumstoornis een eigen persoonlijkheid en karakter. De probleemgebieden situeren zich voornamelijk op drie vlakken: 1) Problemen met sociale omgang: weinig of veel (vreemd overkomend) contact, probleem met sociale wederkerigheid; 2) Problemen met communicatie: problemen om anderen te begrijpen, non-verbale communicatie is verstoord; 3) Beperkt verbeeldingsvermogen: beperkt inlevingsvermogen, moeite met veranderingen, vasthouden aan gewoonten; De meest recente schattingen geven aan dat tussen de 0,6 en 1% van de bevolking een autismespectrumstoornis heeft. Professionele omkadering vanuit Passwerk Naast de instroom zijn voor het succes van Passwerk een kwalitatief hoogstaande begeleiding en opvolging van de medewerkers van cruciaal belang. In de eerste lijn gebeurt dit door de jobcoach, waarvan we er voor iedere zeven medewerkers (FTE) met een autismespectrumstoornis (ASS) één voorzien. De jobcoach is specifiek opgeleid en vertrouwd met autismespectrumstoornis en bij voorkeur met ASS met normale begaafdheid. Verantwoordelijkheden jobcoach De jobcoach staat permanent (telefonisch) ter beschikking van de test engineers. De jobcoach staat in voor de juiste omkadering om de test engineer optimaal te laten functioneren. De jobcoach is het aanspreekpunt voor zowel de leefomgeving als voor de werkomgeving van de test engineer. Alle jobcoaches beschikken over een grondige kennis van IT en testing. Enkele concrete taken van de jobcoach zijn: Actieve deelname in het intake- en assessmentteam Uitvoeren van site surveys Uitwerken en aanleren van verplaatsingstrajecten Sociale scripts en taakanalyses opmaken Praktische en organisatorische aanpassingen aanbrengen in de werk- en opleidingssituatie Medewerkers van de klant informeren over ASS en hen op hun vraag in hun aanpak begeleiden Voortdurend inschatten van de draagkracht van de Passwerkers en in functie daarvan passende acties ondernemen Stressmanagement Effectieve aanwezigheid gedurende de eerste dagen van een project Proactieve communicatie en actiegerichtheid rond veranderingen in omgeving Geregeld bij de klanten langsgaan om de samenwerking te evalueren en te optimaliseren Hoge eisen voor test engineers Wanneer iemand met een autismespectrumstoornis voor de functie van test engineer solliciteert, dan wordt zijn of haar profiel door Passwerk geanalyseerd. Daarna kan de kandidaat eventueel worden uitgenodigd voor een intakegesprek. Is dit intakegesprek positief verlopen en voldoet de kandidaat aan de minimumcriteria (bv. affiniteit met IT, goede kennis van het Engels, zich zelfstandig kunnen verplaatsen), dan komt de kandidaat in het instroomproces van Passwerk terecht. De instroomprocedure houdt volgende stappen in: Intakegesprek Specifieke testing in functie van de bepaling van het verstandelijke vermogen en van bepaalde competenties Nabespreking testresultaten Assessmentcenter van drie weken Evaluatie assessment met adviesgesprek Indiensttreding bij Passwerk Opleiding tot test engineer Gemiddeld 20 procent van de kandidaten werken bovenstaande instroomprocedure succesvol af. Wij zijn ervan overtuigd dat de zorgvuldigheid waarmee deze procedure wordt doorlopen onze klanten de beste garantie geeft voor een kwalitatief hoogstaande dienstverlening. Maatwerk is standaard Bij Passwerk gebeurt alles op maat. De aanwervingsprocedure werd ontwikkeld in functie van de toekomstige Passwerkers. De opleiding tot test engineer wordt aangepast in functie van de leerstijl van de Passwerker. De functie van test engineer wordt inhoudelijk zo ingevuld dat een beroep wordt gedaan op de sterktes van de Passwerkers zelf. De omkadering en de jobcoaching zijn erop gericht de nodige ondersteuning te geven voor het omgaan met autismespectrumstoornis en de voorwaarden te scheppen onder dewelke de Passwerkers optimaal kunnen functioneren. De focus ligt op mogelijkheden, níét op beperkingen. Ook de arbeidstijden worden in functie van een optimaal functioneren vastgelegd. Dit maatwerk maakt dat Passwerkers zich goed voelen en dus ook beter presteren. Het geeft Passwerk een aparte dynamiek en slagkracht die u niet snel elders zal terugvinden. Opleiding test engineers De test engineers van Passwerk worden opgeleid in testing en worden begeleid teneinde een ISTQB-certificaat te behalen. Ze krijgen eveneens een opleiding in het gebruik van test management en test automation tools. Daarnaast krijgen de test engineers gaandeweg bijkomende opleidingen voor andere test tools (bv. freeware), SQL (Structured Query Language), Besturingssystemen (bv. Unix), UML (Unified Modeling Language). Hierdoor wordt de expertise van de tester geleidelijk uitgebreid. De methodiek wordt altijd aan de persoonlijke leerstijl en aan de mogelijkheden van de Passwerker aangepast. Over succes gesproken Passwerkers die de functie van uitvoerend software test engineer al een tijd uitoefenen, bewijzen dat de match tussen activiteit, begeleiding, omkadering en hun drive te presteren in een normaal economisch circuit perfect mogelijk is. De feedback die we van onze eindklanten ontvangen, leert ons dat ze in hun huidige functie niet alleen bijzonder goed functioneren, zelfs ook dat ze de job beter uitvoeren dan verwacht. Enkele voorbeelden van feedback van eindklanten: “De Passwerkers bleken cracks in het opstellen van testscenario’s. Ze maakten testscenario’s van ingewikkel de businessprocessen voor automatische dossierbehandeling. Waar we drie weken tijd incalculeerden, werd de klus in één week geklaard.” “Na de eerste release waren we zo tevreden van het geleverde testwerk, dat we bij de volgende releases steeds weer een beroep hebben gedaan op Passwerk.” "Hij heeft fouten gevonden waaraan wij nooit zouden hebben gedacht.” “De Passwerkers vinden fouten die andere mensen niet vinden.” “Bij de initiële planning was maar tijd voorzien om een deel van de modules te testen (vier modules), maar door de gedrevenheid van de Passwerkers en hun snelheid, was het mogelijk extra modules (nog vijf modules extra) in de regressietests mee te nemen.” “De Passwerker vond de onvindbaar gewaande fout. Straf, vonden onze programmeurs.” “Passwerk biedt ons een snel antwoord op de prangende behoefte aan goede testers die elke dag opnieuw precies en gedreven hun werk doen, en ze geven ons ‘goesting’ om in mensen te investeren.” “Stijn kan op korte tijd veel informatie opnemen, heeft oog voor elk detail en beschikt over een zeer groot doorzettingsvermogen om bepaalde repetitieve processen met blijvende aandacht en concentratie te doorlopen.” Enkele getuigenissen van klanten Passwerk heeft zijn plaats binnen het ICT-dienstenaanbod van de Vlaamse Overheid. Niet alleen vanuit maatschappelijk oogpunt, maar zeker ook omwille van het belang dat meer en meer aan testing en verificatie wordt gehecht. Hoe meer webdiensten wij rechtstreeks aan burgers en bedrijven aanbieden, en hoe meer aandacht wij hebben voor een efficiënte en effectieve bedrijfsvoering, hoe meer aandacht wij aan testing moeten besteden. Een goed product moet goed getest zijn. Intussen is er al een heel netwerk van CIO's van de Vlaamse Overheid die Passwerkers een warm hart toedragen en een beroep op hen doet. Ze bieden een snel antwoord op een groeiende vraag naar goede testers die precies en gedreven hun werk doen. Dit is wat Passwerk dat tikkeltje extra biedt. Dit is een groot maatschappelijk project waarvan de gerealiseerde winst in de eerste plaats dient om de Passwerkers zelf meer kansen te geven. Meer kansen om zich te ontplooien, niet alleen professioneel maar ook privé.” Jef Van der Wee, CIO Departement Werk en Sociale Economie (Vlaamse Overheid) Na een aanpassingsperiode – waarvan we dachten dat die moeilijk zou verlopen maar die dat niet is geweest – is Marjan goed in de werkomgeving geïntegreerd. Er worden door haar zeer verschillende taken uitgevoerd die zonder enig probleem worden afgewisseld. Er is geen enkel probleem met een wisselende werkomgeving. Marjan maakt graag een praatje, vooral over haar hobby, gamen. Helaas vind ze daarvoor bij mij geen goede gesprekspartner, omdat ik daarvan niet op de hoogte ben. Tot haar taken behoren het maken van screenshots, het omschrijven van de workflow voor een handleiding, het uitvoeren van manuele tests en het automatiseren van tests. Dit alles wordt zeer nauwkeurig gedaan en in een tempo dat soms hoger ligt dan dat van de andere teamleden. Freddy Brems, Cronos Group De afdeling Studietoelagen stond in mei 2009 voor de uitdaging een groot project van de applicatie voor school- en studietoelagen te testen met een strikte deadline van 15 augustus. De Dienst Informatica Coördinatie (DIC) van Onderwijs kon ons Passwerk aanbevelen en mede dankzij de samenwerking met Passwerk werd de deadline gehaald. Het nieuwe project op studietoelagen hield voornamelijk in dat eenvoudige dossiers volledig automatisch behandeld worden zonder tussenkomst van een dossierbehandelaar. De Passwerkers bleken cracks in het opstellen van testscenario’s. Ze maakten testscenario’s op van ingewikkelde businessprocessen voor automatische dossierbehandeling. Waar we vooraf drie weken tijd incalculeerden, werd de klus in één week geklaard. De test cases werden vervolgens geprogrammeerd als unit tests door EDS. De Passwerkers deden ook manuele tests voor een nieuwe interface om de manuele input van gegevens over een terugvordering in het boekhoudsysteem Orafin overbodig te maken. Met de meest exotische testdata werden verschillende testbestanden aangemaakt. Dit heeft ertoe geleid dat er in de productie weinig problemen naar boven zijn gekomen. Daarnaast werd een connectie gelegd met het MAGDA-platform (Maximale Gegevensdeling tussen Administraties) en met VFP (het Vlaams Fiscaal Platform) en werd de interface met DHO (Databank Hoger Onderwijs) aangepast. Hiervoor hebben de Passwerkers testscenario’s aangemaakt en deskundig uitgevoerd. De afdeling Studietoelagen werd enorm geholpen door de inzet en de nauwkeurigheid van de Passwerkers en kon zo op een andere manier dan door het geven van school- en studietoelagen meewerken aan een groot maatschappelijk project waarvan de winst terugvloeit naar mensen met ASS. Wij kunnen deze samenwerking alleen maar aanbevelen bij andere collega’s binnen de Vlaamse overheid. Marleen Deputter, Afdelingshoofd, Studietoelagen. Afbeelding: logo Studietoelagen. Uitzonderlijk oog voor detail Fedict staat voor Federale Overheidsdienst voor Informatie- en Communicatietechnologie. De opdracht van Fedict bestaat erin met de mogelijkheden van IT de overheidsadministratie voor burgers en bedrijven zo eenvoudig mogelijk te maken. Dat werpt vruchten af, want België behoort bij de koplopers inzake e-government. Fedict vertrouwde begin 2009 een testopdracht aan Passwerk toe. Snel ingewerkt “De medewerkers van Passwerk raakten snel op dreef – veel sneller dan wij zelf voor mogelijk hielden”, geeft Chief Technology Officer Peter Strickx toe. “Dit project maakte duidelijk hoe belangrijk testing is. Het toonde ook aan dat aanvullende tests, naast deze van de ontwikkelaars zelf, geen overbodige luxe zijn. Testen is een specialisatie op zich. ... Uit de rapporten van de geleverde testresultaten bleek telkens opnieuw de uitstekende kwaliteit van het geleverde testwerk.” Volgehouden concentratie “Regelmatig verrasten de Passwerkers ons met hun uitzonderlijke oog voor detail”, zegt Project Manager Bert Beyl. “Zo ontdekten zij bijvoorbeeld hoe hoofdletters en kleine letters in de extensie van een bestand soms problemen opleverden. Dat hun aandacht niet verslapte, bewees een major bug die helemaal aan het einde van het testtraject nog naar boven kwam. Die volgehouden concentratie bleek ook uit de constante kwaliteit van elke testcyclus, ook al kwamen sommige scenario’s tot vervelens toe terug. Leuk detail: de Passwerkers deden, in afwachting van een nieuwe opdracht, vaak spontaan nog extra testwerk.” Afbeelding: logo Fedict. Interview met één van onze test engineers Foto: Dirk Van Belle poseert voor een boom. Dirk, wat is voor jou nu het verschil tussen werken bij Passwerk en het werken bij je vorige werkgever? Het grootste verschil is dat men zich nu concentreert op mijn analytische vaardigheden. Vroeger moest ik voortdurend ook de klassieke soft skills uit de kast halen: communicatief zijn, en vlot in de omgang. Ik herinner me mijn allereerste sollicitatiegesprek. De interviewer vroeg me in het Engels wat volgens mij het grootste struikelblok in mijn carrière zou worden. ‘Communication,’ antwoordde ik prompt. ‘We got a hell of a candidate here,’ antwoordde de interviewer. Hij besefte alleen niet onmiddellijk dat ik toen al aanvoelde dat het voor mij in de sociale omgang niet vlotte en daarom dat antwoord gaf. Bij de scouts was ik nooit de groepsleider, maar de stille die van al die bosspelletjes geen snars begreep. Ik weet nog dat ik mij toen in het bos verstopte, tot ik dacht dat het bosspel ongeveer uitgespeeld moest zijn. Ik begreep nooit goed wat de spelregels waren en vond al dat geduw en getrek iets om uit de weg te gaan. Waarom heb je bij Passwerk gesolliciteerd? Wat trok je bij Passwerk aan? ‘De werkomgeving zal aangepast worden aan jouw manier van werken en niet omgekeerd’. Het was het ‘ei van Columbus’ toen ik dit over Passwerk las. Vroeger zag men niet altijd in dat er ‘gekniptere’ karakters aanwezig waren om bijvoorbeeld de back-up van de klantendienst te verzorgen. Een soft skill zoals vlot zijn in de omgang, is voor de meeste mensen echter vanzelfsprekend, terwijl het net mijn grootste struikelblok is. Gaat het werk nu beter dan bij je vorige werkgever? Er zijn soms nog scharniermomenten waarop ik de pedalen verlies, vooral wanneer ik meer uitleg nodig heb om een bepaalde applicatie goed te kunnen testen. Het juiste moment vinden om inlichtingen te vragen aan collega’s die druk bezet zijn, is voor een asperger niet evident. Zodra ik, mits de nodige inlichtingen, weer op de rails zit, verloopt het werk opnieuw vlot. Ik kan me dan toespitsen op de analyse van teksten of bestaande testcases zonder dat ik onderbroken word door telefoon of onverwachte opdrachten. Wat typerend is voor aspergers, is dat we beter presteren in een impulsarme omgeving. Dat ik de telefoon niet hoef te beantwoorden, is voor mij dan ook een wereld van verschil. Beleef je nu minder stress dan bij je vorige werkgever? Buiten de inwerkperiode voor elke opdracht, ben ik nu minder onderhevig aan stress. Ik weet beter wat er van me verwacht wordt en hoef niet te multitasken. Multitasking is voor iemand met het syndroom van Asperger een afknapper, omdat wij niet beschikken over een automatische filter dat alle binnenkomende impulsen en geluiden onmiddellijk in juiste banen leidt, binnenlaat of blokkeert. Wij moeten dat actief filteren, wat extra energie vraagt. Binnen multitasking prioriteiten leggen is dus een hele opgave. We concentreren ons bijgevolg graag op één iets. Ook het feit dat de directe collega’s a priori van mijn specifieke handicap op de hoogte zijn, maakt dat de druk iets lager komt te liggen. Ben je blij dat je gekozen hebt om bij Passwerk in dienst te treden?   Ja, het is een bewuste keuze. Ik had voor de rest van mijn beroepsleven kunnen doen alsof ik geen last had van deze sociale handicap. Dat was me bijna twintig jaar lang min of meer gelukt en al bij al beschik ik over voldoende sociale vaardigheden om mee te kunnen, maar het kost me extra energie. Om anticiperend aan een burn-out te ontsnappen, is Passwerk dan ook een welgekomen oplossing. Passwerk vertrekt immers vanuit mijn psychotechnische troeven. Zo vergt het analyseren van een tekst voor mij niet bijzonder veel inspanning. Ik doe het namelijk graag. Passwerk is dan ook een win-winformule. Ik win erbij doordat een beroep wordt gedaan op mijn natuurlijke troeven en de werkgever of opdrachtgever weet dat onze analytische vaardigheden en onze zin voor detail bij het testen van nieuwe softwareapplicaties belangrijke troeven zijn. Wat heb je bijgeleerd bij Passwerk, zowel qua vaardigheden als over je persoonlijkheid? Als je zowel de analytische troeven als de sociale handicap bij jezelf erkent, dan zal je bij Passwerk een manier van werken ervaren die vroeger niet mogelijk was. Sommige Passwerkers hebben misschien drempelvrees voor overdreven betutteling, maar collega’s ervaren snel hoeveel of hoe weinig extra feedback je nodig hebt. Je zou deze ervaring kunnen extrapoleren naar alle sollicitanten en hun rekruteerders: de juiste persoonlijkheid op de juiste plaats laat beide partijen scoren. Een jobadvertentie zou dus nog meer gecustomized mogen worden. Een sollicitant hoeft niet altijd over alle mogelijke soft skills te beschikken. Benadruk de kernvaardigheden en de belangrijkste soft skills die de job vereisen, zoniet gaan alle jobadvertenties op elkaar lijken. Met welke opdracht ben je bezig bij de huidige klant? Welk resultaat wordt er van jou verwacht? Voor de huidige klant moet een nieuwe meet-, berekenings- en facturatie-applicatie worden ontworpen. Samen met de collega’s schrijven we testcases voor een applicatie die ontwikkeld wordt door externe softwaredevelopers. Daarvoor moeten de vereisten van de klant goed worden geanalyseerd. Elke eis van de klant dient immers in de applicatie aanwezig te zijn en moet dan worden uitgetest. De analyse van de FDS, de Functional Design Specifications, is een van mijn favoriete opdrachten. Wanneer de testcases klaar zijn, moet de eerste applicatieversie worden getest. We helpen de testcases dus ook mee uitvoeren. Hierbij is het belangrijk advies in te winnen bij de collega’s die vertrouwd zijn met de vorige versie van de applicatie. Een realistische testomgeving simuleren is niet vanzelfsprekend, omdat er talloze inputdata moeten worden aangemaakt, zoals fictieve klanten en fictieve meetdata. Gelukkig staan de ontwikkelaars paraat om je doorheen de nieuwe applicatie wegwijs te maken. Vind jij dat je door neurotypicals anders wordt benaderd als zij weten dat jij een autismespectrumstoornis hebt? Ja, ze nemen eerst een afwachtende houding aan, wat heel begrijpelijk is. Neurotypicals moeten eerst kunnen aftasten in hoeverre ze zich anders kunnen opstellen om beter met ons te communiceren. Aspergers zitten tijdens gesprekken niet altijd op de juiste golflengte, omdat een mondeling gesprek per definitie een stortvloed aan prikkels in zich houdt en we daardoor al eens de essentie van de boodschap missen. Zijn ze niet op de hoogte van mijn ASS, dan wordt het moeilijker omdat ze dan met een bepaalde uitleg te snel kunnen zijn. Je wordt dus wel anders bekeken, maar als je een beetje moeite doet, merken ze al snel dat het meevalt. Welke ervaringen, kennis of vaardigheden die je hebt verworven tijdens je professionele verleden komen als test engineer goed van pas? Ik heb bijna twintig jaar als administratieve kracht in de privésector gewerkt, meestal op het verkoopsdepartement, maar wist al van in het begin dat ik geen vlot mondeling communicator was. Dit heb ik zo goed mogelijk proberen te camoufleren, maar mensen voelen toch aan dat er iets niet in de haak zit. Alleen kunnen ze er hun vinger niet precies op leggen. Daarom is het goed dat ze weten waar mijn handicap zich situeert. De belangrijke troeven van mijn professionele ervaring zijn het vertrouwd zijn met de klassieke ondernemingsstructuur die zowat overal dezelfde is: verkoop, marketing, boekhouding. Ik weet hierdoor ook waarover deze afdelingen gewoonlijk met elkaar communiceren, wat de relevantie van een te testen applicatie kan verhogen. Ook heb ik geleerd tijdig inlichtingen in te winnen. Iedereen doet dat de hele dag door, maar voor mij vergt het een extra inspanning. Heb je er iets aan dat ook collega’s een ASS hebben?   Het is verbazingwekkend hoe verschillend ASS zich kan manifesteren. Zo heb ik het moeilijk met gesprekken of mondelinge kennisoverdracht. Anderen hebben het moeilijker met het afwijken van een bepaald tijdschema, daar waar voor mij een vergadering mag uitlopen. Wat we wel gemeen hebben, is de spontane neiging alles bij naam te noemen. Ik heb wel geleerd me diplomatisch op te stellen, maar af en toe verwoord ik een boodschap toch iets te recht voor de raap. Ook delen we de neiging zo in een bepaalde activiteit op te gaan, dat we de omgeving ‘vergeten’. Soms vergeten we dan tijdig te pauzeren of te eten, waardoor we hoofdpijn krijgen. Ook merk je dat collega’s met een ASS meestal avondmensen zijn, omdat alles stiller wordt ’s avonds, dus impulsarmer. Welke tips heb jij voor neurotypicals om hun communicatie met jou te optimaliseren en de samenwerking met jou optimaal te laten verlopen? Noem een kat een kat. We zijn gevoelig voor inconsistenties. Het liefst wou ik dat iedereen tegen mij zou spreken als een volleerd nieuwslezer: traag, luid en goed articulerend, maar ik besef dat dit niet realistisch is. E-mails zijn ook welkom, omdat ik de boodschap dan onmogelijk kan missen. Een geschreven boodschap wordt immers minder snel door andere prikkels verstoord. Schriftelijke communicatie is voor mij dus makkelijker dan mondelinge communicatie, meer nog, schriftelijk ben ik een uitstekend communicator. Wat vindt je omgeving (familie, vrienden) ervan dat je nu bij Passwerk werkt? Mijn vrienden denken dat ik er meer voldoening uit zal halen. Voor mijn vrouw is het een opluchting, omdat ik vroeger al eens met bepaalde collega’s botste en mijn echtgenote de stress voelde die ik mee naar huis nam. Collega’s gingen er soms van uit dat ik van slechte wil was. Om een voorbeeld te geven uit de niet-professionele sfeer: toen ik zeventien was, ging ik eens op café. Voor mij toen een relatief nieuwe wereld. Het was dus niet in een werkomgeving, maar met collega’s ga je ook al eens iets drinken, dus het had ook daar kunnen gebeuren. Toen ik aan de toog op een barkruk zat, liet een van de kennissen me onverwacht zijn halflege pint zien en vroeg: ‘Pintje ?’ Ik vond het een beetje vreemd dat de man mij zijn halflege pint aanbood, maar heb toch uit beleefdheid het glas uit zijn hand genomen en leeggedronken. Een kanjer van een misverstand natuurlijk, een misverstand dat niet in dank werd afgenomen. Door de jaren heen heb ik beter tussen de regels leren lezen. Zou jij andere personen met ASS aanraden om bij Passwerk te komen werken?   Ik weet dat sommigen reserves hebben om zich als asperger te outen. Dat is gedeeltelijk terecht, omdat er over asperger misverstanden bestaan en men daardoor schrik heeft voor stigmatisering of verlies van sociaal statuut. Wij gedragen ons doorgaans niet als Rainman, Birdy of Ben X, maar soms kan het wel eens die richting uitgaan. Als ervaringsdeskundige meen ik echter dat het personage van de butler, gespeeld door Anthony Hopkins in The Remains Of The Day een realistischer beeld geeft van het syndroom van Asperger, ook al gaat deze film helemaal niet over het syndroom. De auteur van het gelijknamige boek zegt wel dat de inertie van de butler jegens het personage van Emma Thompson hoofdzakelijk is ingegeven door overdreven plichtsbewustzijn, maar volgens mij voelt de butler de non-verbale signalen van zijn collega ook onvoldoende of te laat aan en kan hij zich niet voorstellen hoe hij deze potentiële relatie een plaats kan geven binnen een ander kader dan dat van zijn huidige leven als butler. Immers, de auteur heeft zich mogelijk gebaseerd op memoires van een authentiek persoon, die zich vóór de Tweede Wereldoorlog niet bewust kon zijn van ASS. Om te besluiten zou ik durven aanraden je ego opzij te zetten en te erkennen dat ASS je directe communicatiepotentieel effectief belemmert. Passwerk past hier een mouw aan, dus is het essentieel deze sociale handicap niet te loochenen. Een vergelijking kan dit duidelijker maken: als je de kopieermachine niet ziet staan, dan is dat vreemd, tenzij je zegt dat je blind bent. Als te veel prikkels je kunnen overrompelen of verwarren en je daardoor soms mist wat er van je verwacht wordt, dan is dat vreemd, tenzij je aangeeft dat je gehinderd wordt door asperger. U overweegt om on-site met ons samen te werken? U zal in onderstaande beschrijving van het procesverloop merken dat er weinig verschil is tussen een samenwerking met Passwerk en een andere externe samenwerking. Contacteer Dirk Rombaut, sales manager van Passwerk: telefonisch 0495 290 196, via mail dirk@passwerk.be. Dirk zal met u, uw collega of een van uw medewerkers een afspraak maken zodat uw concrete opdracht of dienstverleningsbehoefte kan worden besproken. Als beide partijen tijdens dit gesprek of een vervolggesprek tot het besluit komen dat Passwerk de beste partner voor uw opdracht is, dan worden er verdere afspraken gemaakt. Indien gewenst maken wij een offerte voor u op. U bevestigt dat wij bij u kunnen starten en ondertekent een dienstverleningsovereenkomst. Een van onze jobcoaches voert een site survey uit en heeft een kort gesprek met de projectleider of uw interne begeleider, de contactpersoon voor de Passwerker. Passwerk organiseert bij u ter plaatse voor de toekomstige, geïnteresseerde collega’s van de Passwerker een informatiesessie over autismespectrumstoornissen. De Passwerker start op het afgesproken tijdstip – de eerste dag(en) zal, afhankelijk van de noodzaak, onze jobcoach aanwezig zijn. Onze jobcoach zal de Passwerker, volgens de met u gemaakte afspraken, tijdens de opdracht opvolgen en begeleiden. Indien nodig wordt de Passwerker door ons technische en inhoudelijke ondersteuning gegeven. Is de test factory voor u aangewezen? Figuur: In deze figuur wordt de werkwijze via de testfactory schematisch voorgesteld. Men vertrekt vanuit de opdrachtgever, eindgebruiker die interactie hebben met de ICT/IS afdeling. Deze heeft vervolgens interactie met de test coördinator, projectleider. Zij leveren documentatie, parameters, specificaties, eventueel testscripts aan de opdrachtcoördinator van Passwerk. Deze coördineert de uitvoering van de functionele en performance testen binnen Passwerk. De coördinator rapporteert de vooruitgang en de testresultaten vervolgens aan de test coördinator, projectleider van de klant. De dienstverlening van Passwerk gebeurt voornamelijk en bij voorkeur op locatie bij de klant. Als dit om bepaalde redenen niet mogelijk is, dan kan de software van de klant getest worden in onze testfactory in Berchem. Deze testfactory is bedoeld voor klanten: Die voor Passwerkers moeilijk bereikbaar zijn, bijvoorbeeld omdat ze moeilijk bereikbaar zijn met openbaar vervoer of in het buitenland gelegen zijn; Die slechts een beperkte testvraag en/of -volume hebben; Die een beroep willen doen op Passwerk als back office (bijvoorbeeld ICT-bedrijven); Die een vraag hebben waarvoor de testfactoryformule de meest aangewezen oplossing is. Als u gebruik maakt van onze dienstverlening via de testfactory, dan verloopt deze meestal langs een Virtual Private Network (VPN), remote access VPN. Deze werkwijze maakt het mogelijk veilig van op afstand de software te testen. Maatschappelijk verantwoord ondernemen Het ondernemerschap binnen Passwerk wordt vooral gekenmerkt door duurzaamheid en zorgvuldigheid. Dit betekent dat doordacht plannen, voorzichtigheid, duurzaamheid en aandacht voor mens en omgeving voor het hele beslissingsproces binnen Passwerk de belangrijkste leidraad vormen. Passwerk kiest voor het uitvoeren van zijn kernactiviteiten resoluut voor medewerkers met een autismespectrumstoornis. Passwerk vertrekt van de sterktes van haar medewerkers en bouwt eromheen de benodigde infrastructuur. Om duurzame tewerkstelling te garanderen zijn levenslang leren en jobcoaching essentieel. De ontwikkeling van medewerkers (zowel met als zonder een autismespectrumstoornis) vormt de basis van de verdere uitbouw van Passwerk. De medewerkers met een autismespectrumstoornis wordt niet gevraagd om zich aan te passen aan de organisatie, de organisatie past zich aan zijn medewerkers aan. Onder andere voor de vestigingsplaats van Passwerk, de opleidingsaanpak, het dienstverleningspakket, het overleg en de communicatie maakt dit uitgangspunt een wezenlijk verschil met de aanpak van andere organisaties uit. Mede hierdoor wordt de eindklant kwalitatief hoogstaand ‘paswerk’ geboden. De organisatievorm van Passwerk (CVBA SO) maakt het mogelijk structurele waakzaamheid en deontologisch en ethisch verantwoord samenwerken met de medewerkers in de organisatie te verankeren. Passwerk profileert zich naar de markt uitdrukkelijk als dienstverlener met medewerkers met een autismespectrumstoornis. Niet om goodwill of medeleven bij de eindklant op te wekken, maar vanuit de overtuiging dat de medewerkers de niche waarbinnen Passwerk actief is een positieve meerwaarde kunnen leveren. Passwerk wil inspirerend werken voor andere organisaties die in de tewerkstelling van arbeidsgehandicapten actief zijn. Passwerk wil op termijn de verworven knowhow en middelen inzetten voor initiatieven die een volwaardige tewerkstelling van arbeidsgehandicapten nastreven. Koninklijk bezoek Foto 1: Nico De Cleen, directeur van Passwerk, schudt de hand van koning Albert tijdens de afsluitende receptie van het koninklijk bezoek. Op de achtergrond kijken enkele genodigden, waaronder de gouverneur van Antwerpen, toe. Foto 2: Dirk Rombaut, sales manager van Passwerk, geeft toelichting aan het koningspaar bij de klanten van Passwerk die aan hen worden voorgesteld. Op 4 maart 2010 bracht het vorstenpaar een twee uur durend bezoek aan Passwerk. Het koningspaar liet voor onze activiteiten erg veel interesse blijken en gaf aan veel bewondering te hebben voor initiatieven die vertrekken vanuit de kwaliteiten van mensen. Het koninklijk bezoek en de daaruit voortvloeiende aandacht in de media dragen ongetwijfeld bij tot het verminderen van de stigmatisering die helaas nog altijd rond autismespectrumstoornissen bestaat. Media aandacht Passwerk krijgt heel wat aandacht in de media. Zo haalden we de VRT- en ATV-journaals. Datanews, IT Professional, De Vlaamse Ondernemer, Jobat, Vacature, GVA, Het Nieuwsblad, Het Laatste Nieuws, Fedra, Trends en vele andere staken een hart onder de riem door iets over Passwerk te publiceren. Radio1 en Radio2 hadden het in enkele van hun programma’s (Feyten of Fillet en Ochtendpost) over Passwerk. De beeld- en geluidsfragmenten kan u bekijken en beluisteren via onze website. Maatschappelijk betrokkenheid Afbeelding: de verschillende logo's van organisatie waar een presentatie over Passwerk werd gehouden, of waar Passwerk een informatiestand had worden hierop weergegeven met name: RSZ, Fonds Julie Renson, Stad Sint-Niklaas, Resoc Anwerpen, Proleron, Participate!, VVA, Forum "Bruggen bouwen tussen regulier en sociaal ondernemerschap", VDAB, Resoc Dender en Waas, Rotary, Hoger instituut voor de arbeid, Koninklijk instituut Woluwe, CIO Forum, ADM, Sociale Economie op de Campus. Foto 1: Nico De Cleen tijdens een presentatie. Foto 2: Dirk Rombaut tijdens een presentatie. Passwerk vindt het bijzonder belangrijk op allerlei manieren de positieve kwaliteiten van mensen met een autismespectrumstoornis te benadrukken. Passwerk is juist ontstaan door in eerste instantie op die positieve kenmerken te focussen. We hopen dat deze benadering zal leiden tot minder stigmatisering en een betere, volwaardige maatschappelijke integratie. Misschien kan deze positieve invalshoek ook voor anderen met bepaalde kenmerken en bijzondere eigenschappen worden toegepast? Passwerk hoopt alvast door te sensibiliseren meer openheid dienaangaande tot stand te brengen. We vragen een initieel andere benaderingswijze en een grotere bereidheid om voor bepaalde omstandigheden en personen creatieve oplossingen te vinden. Ook is het belangrijk open te staan voor een andere kijk op bijvoorbeeld arbeid, arbeidsorganisatie, coaching en takenpakketten. De wijze waarop we het bovenstaande trachten te realiseren is in eerste instantie terug te vinden in onze dagelijkse werkwijze, maar ook in onze aanwezigheid bij en deelname aan events en congressen. Zowel aan hogescholen, bij beroepsverenigingen en serviceclubs als bij overheden, gaven we diverse presentaties van ons concept en onze aanpak. Ons sociaal oogmerk maakt het ons daarnaast ook mogelijk specifieke acties rond positieve beeldvorming te financieren.